Werkwijze, van ontwerp naar realisatie, met architect Niek Hilgen.

vakmanschap verfijnde architectuur niek hilgen

Van ontwerp tot realisatie in een aantal overzichtelijke stappen, architect Niek Hilgen.

Er zijn doorgaans een aantal stappen te zetten voordat een nieuw huisvesting ontworpen, goedgekeurd, gerealiseerd en in gebruik genomen kan worden. Vele aspecten passeren de revue. Programma van eisen, regelgeving, materialisering, detaillering, vergunningen, duurzaamheidsaspecten, etc. Om een globaal beeld te krijgen bij (de resultaten van) de dienstverlening van de architect onderstaand per stap een toelichting.

scrollen ↓

Ontwerpproces Niek Hilgen

Fasering van het proces, van ontwerp tot realisatie.

Fase 01

Initiatief

DOEL VAN DE FASE: het inventariseren en analyseren van een huisvestingsbehoefte of marktvraag en het onderzoeken van de haalbaarheid van een project om in die behoefte of marktvraag te voorzien.

De werkzaamheden in deze fase omvatten in hoofdzaak:
• het analyseren en formuleren van de huisvestingsbehoefte van de gebruikersorganisatie(s) of – in het geval van projectontwikkeling – de marktvraag;
• het vaststellen van de ambities van de opdrachtgever en, indien bekend, de gebruikersorganisatie(s);
• het onderzoeken van het gewenste gebouw- en locatietype;
• het onderzoeken van de planologische, functionele, economische en juridische haalbaarheid van verschillende oplossingsrichtingen;
• indien van toepassing: het kiezen van een locatie (NB: een gegeven locatie kan ook uitgangspunt zijn voor het initiatief).

De fase eindigt met een beslissing van de opdrachtgever om het project al dan niet voort te zetten met de opstelling van een Programma van Eisen.

Het doel van deze fase is:
• het zodanig inventariseren en vastleggen van de ambities, eisen, wensen, verwachtingen en voorwaarden van de opdrachtgever en toekomstige gebruikers, dat op basis daarvan een ontwerpproces kan worden gestart.

De werkzaamheden in deze fase omvatten in hoofdzaak:
• het analyseren van de te huisvesten organisatie(s) en de processen of activiteiten die met de huisvesting moeten worden geaccommodeerd;
• het opstellen van (prestatie-)eisen, wensen, verwachtingen en voorwaarden met betrekking tot het bouwwerk en het documenteren daarvan in een Programma van Eisen.

Fase 02

Ontwerp

DOEL VAN DE FASE: het ontwikkelen van een globale voorstelling van het project, zodanig dat deze een goed beeld geeft van de oplossingen op stedenbouwkundige schaal en van de hoofdvorm en hoofdindeling van de bebouwing.

De werkzaamheden in deze fase omvatten in hoofdzaak:
• het maken van een stedenbouwkundig plan wat betreft bebouwing en landschap;
• het ontwerpen van de hoofdvorm en de hoofdindeling van de bebouwing ‘vlekkenplan’;
• het verkennen van de constructieve opzet (principes van de hoofddraagstructuur);
• het adviseren inzake mogelijke energievoorzieningen installatieconcepten.

BELANG VAN DE FASE: Programma van eisen (PvE) inpassen voor de haalbaarheid van de opdrachtgever. Gesprek aangaan (aftasten) gemeente door opdrachtgever.

DOEL VAN DE FASE: Het ontwikkelen van een globale voorstelling van het bouwwerk, zodanig dat deze een goed beeld geeft van de situering, de functionele en ruimtelijke opbouw, bestemmingen, gebruiksvoorzieningen, de architectonische verschijningsvorm en de integratie van constructieve en installatietechnische aspecten.

De werkzaamheden in deze fase omvatten in hoofdzaak:
• het uitwerken van de stedenbouwkundige inpassing van het bouwwerk in de omgeving;
• het ontwerpen van de functionele en ruimtelijke indeling;
• het ontwerpen van de architectonische verschijningsvorm;
• het maken van een conceptueel ontwerp voor de buitenruimte;
• het uitbrengen en verwerken van richtinggevende adviezen op het gebied van bouwfysica en akoestiek;
• het ontwerpen van de hoofdopzet van de draagconstructie, inclusief voorlopige materiaalkeuze en globale dimensionering;
• het ontwerpen van de hoofdopzet van de installaties, ten behoeve van de inpassing in het bouwproject;
• het integreren van de deelontwerpen (bouwkundig, constructief, installatietechnisch);
• het ontwikkelen van een brandveiligheidsconcept.

BELANG VAN DE FASE: Vooroverleg welstand

DOEL VAN DE FASE: Het ontwikkelen van een gedetailleerde voorstelling van het bouwwerk, zodanig dat deze een goed beeld geeft van de verschijningsvorm, de interne en externe structuur, het materiaalgebruik, de afwerking en detaillering, de constructieve opbouw en aard en capaciteit van de installaties.

De werkzaamheden in deze fase omvatten in hoofdzaak:
• het vastleggen van de definitieve stedenbouwkundige inpassing van het bouwwerk;
• het vastleggen van de definitieve ruimtelijke indeling;
• het vastleggen van de architectonische verschijningsvorm;
• het (globaal) bepalen van toe te passen materialen, afwerkingen en bouwtechnische uitwerking t.b.v. de definitieve beeldvorming;
• het vastleggen van het definitieve ontwerp voor de buitenruimte;
• het ondersteunen van de DO-ontwikkeling op bouwfysische en akoestische aspecten;
• het uitwerken van de definitieve hoofdopzet van de draagconstructies, inclusief ontwerpberekeningen;
• het werken van de definitieve hoofdopzet van de installaties, inclusief definitieve installatieberekeningen en capaciteitsbepalingen
• het integreren van de deelontwerpen (bouwkundig, constructief, installatietechnisch);
• het uitbrengen van brandveiligheidsadviezen;
• het aanvragen van de bouwvergunning.

BELANG VAN DE FASE: De informatie en besluiten zijn van voldoende niveau zodat het plan zonder ingrijpende aanpassingen kan voldoen aan de geldend publieke eisen en voldoende detail niveau heeft voor een kostenraming op elementenniveau.

DOEL VAN DE FASE: Het vastleggen van een gedetailleerde voorstelling van het bouwwerk, zodanig dat deze een goed beeld geeft van de verschijningsvorm, de interne en externe structuur, het materiaalgebruik, de afwerking en detaillering, de constructieve opbouw en aard en capaciteit van de installaties. De basis waarop aanvraag omgevingsvergunning gedaan kan worden, door middel van toetsing aan het Bouwbesluit. Het is de verantwoordelijkheid van de opdrachtgever om de door de architect aangeleverde documenten samen te voegen met de benodigde documenten van de overige adviseurs, zodat één samenhangende aanvraag ingediend kan worden. Desgewenst kan deze coördinatie en de indiening van de aanvraag ook verzorgd worden door de architect.

BELANG VAN DE FASE: Vaststelling door de gemeente of de aanvraagdocumenten voldoen aan de volledigheidstoets. Een vlotte afhandeling van de aanvraag omgevingsvergunning, activiteit bouwen, voor behandeling/afgifte van de (ontwerp) beschikking.

TE MAKEN BESCHEIDEN: situatietekening, plattegronden, gevels, doorsneden, fragmenten, details, deelplattegronden, Overzichten m2 bvo, gbo, Overzichten gebruiksfuncties, Overzichten verblijfsgebied, Overzichten verblijfsruimte, Overzichten brandcompartimenten, Overzichte toegankelijkheid, Kleur materiaalstaat bouwkundige bestanddelen exterieur gebouw, Verwerking rapportage externe adviseur: (daglicht, spuiventilatie, brand, geluid), Verwerking rapportage externe adviseur: EPC/BENG en milieupresentatie berekening, Checklist onderhoud/gevelbewassingplan, Fotoreportage omgeving, 3D impressie, verantwoording ontwerpkeuzen.

Fase 03

Technisch ontwerp

DOEL VAN DE FASE: Het zodanig – in technische zin – uitwerken en specificeren van het bouwwerk in al zijn facetten, dat op basis daarvan definitieve prijs vorming voor de uitvoering kan plaatsvinden.

De werkzaamheden in deze fase omvatten in hoofdzaak:
• het uitwerken van het Definitief Ontwerp in ‘technische’ tekeningen met definitieve indelingen, inrichting en aanzichten, inclusief ruimtenen bouwdeelspecificaties, maatvoeringen en detailleringen;
• het technisch specificeren van het ontwerp voor de buitenruimte;
• het ondersteunen en sturen van de TO-ontwikkeling op bouwfysische en akoestische aspecten;
• het uitwerken van het constructief ontwerp in een palenplan, plattegronden en doorsneden van de draagstructuur, inclusief maatvoeringen van constructiedelen en principedetailleringen;
• het maken van constructieve hoofdberekeningen;
• het maken van gedetailleerde installatieberekeningen;
• het maken van installatietekeningen met o.a. dimensionering en maatvoering van alle leidingen en eindtoestellen, schema’s waarin werking en capaciteit van installaties eenduidig worden vastgelegd en klimaatcondities per ruimte;
• het opstellen van technische specificaties (‘besteksomschrijvingen’) voor bouwkundig, constructief en installatietechnisch werk;
• het integreren van de deelontwerpen (bouwkundig, constructief, installatietechnisch).

BELANG VAN DE FASE: Definitieve vaststelling van de aanneemsom van de bouwer.

TE MAKEN BESCHEIDEN: situatietekening, plattegronden, gevels, doorsneden, fragmenten, details, deelplattegronden, Kleur en Materiaal staat bouwkundige onderdelen, 3D impressie, verantwoording ontwerpkeuzen.

DOEL VAN DE FASE: het selecteren en contracteren van een ‘aanbiedende partij’ voor de uitvoering van het project, afhankelijk van de contractvorm al dan niet inclusief ontwerp, financiering, onderhoud en/of exploitatie.

De werkzaamheden in deze fase omvatten in hoofdzaak:
• het adviseren van de opdrachtgever omtrent de wijze van aanbesteden (indien van toepassing);
• het aankondigen, voorbereiden en houden van de aanbesteding (indien van toepassing);
• het verstrekken van bestedingsstukken;
• het verstrekken van inlichtingen aan (de) potentiële aanbieders;
• het beoordelen van door de aanbieder(s) ingediende uitwerkingen, plannen of alternatieven;
• het voeren van onderhandelingen met aanbieders over prijs en kwaliteit;
• het adviseren van de opdrachtgever omtrent de gunning;
• het voorbereiden van de contractvorming.

BELANG VAN DE FASE: Definitieve vaststelling van de aanneemsom van de bouwer.

Fase 04

Uitvoeringsgereed­ Ontwerp

DOEL VAN DE FASE: Het zodanig uitwerken van het ontwerp, dan wel zodanig toezien op die uitwerking, dat aan de hand daarvan de productie van bouw en installatiecomponenten, alsook de daadwerkelijke uitvoering en assemblage op de bouwplaats kan plaatsvinden.

De werkzaamheden van adviseurs omvatten in deze fase in hoofdzaak:
• het maken van bouwuitvoeringstekeningen (‘werktekeningen’) voor bouwkundig werk, constructies en installaties, inclusief de onderlinge afstemming daarvan;
• maken van vormtekeningen van buiten de bouwplaats te vervaardigen bouwkundige en constructieve componenten;
• het voorbereiden, verzorgen en/of coördineren van de detailengineering van (deel)constructies;
• het controleren van uitwerkingen door leveranciers van deelconstructies en het bewaken van de constructieve samenhang;
• het maken van gedetailleerde capaciteits- en dimensioneringsberekeningen voor alle installatieonderdelen.

BELANG VAN DE FASE: Correcte uitvoering van het ontwerp.

Het doel van deze fase is: • het namens de opdrachtgever begeleiden van en toezien op de uitvoering van het werk.

Mogelijke werkzaamheden van adviseurs omvatten in deze fase in hoofdzaak:
• het voeren van de directie: het vertegenwoordigen van de opdrachtgever in alle zaken die de uitvoering van het bouwproject betreffen (voor zover het tussen de opdrachtgever en de uitvoerende partij(en) gesloten contract zich daar niet tegen verzet);
• het houden van toezicht op de uitvoering van het werk conform de contractstukken;
• het ondersteunen van directie en toezicht op het gebied van architectuur/ bouwkunde, interieur, bouwfysica en akoestiek, landschapsarchitectuur, constructies en installaties;
• het opnemen van het werk na uitvoering, het houden van de oplevering(en) en het verzorgen en vaststellen van het procesverbaal van oplevering.

Fase 05

Exploitatie

Het doel van deze fase is:
• het ondersteunen van de opdrachtgever c.q. eigenaar en gebruikers bij het gebruik, het onderhoud en de exploitatie c.q. het facility management van de huisvesting.

De werkzaamheden van adviseurs kunnen in deze fase omvatten:
• het adviseren in de onderhoudstermijn van het project;
• het opstellen van beheerplannen;
• het opstellen van onderhoudsplannen;
• het opnemen van het werk na de onderhoudsperiode en het verzorgen van het proces-verbaal daarvan.


Samen met de opdrachtgever gaan voor een goed resultaat.

Plannen maken mét mensen, vóór mensen.

Om de vraag van opdrachtgevers en betrokkenen volledig te begrijpen, vormt een prettig gesprek de basis. Een goed ontwerp maak je samen. Het is handig de huidige situatie eerst in kaart te brengen, en nieuwe wensen te signaleren.


Verwachtingen, haalbaarheid, plan van aanpak.

Na een eerste inventarisatie is alles inzichtelijk. De eerste contouren zijn gedefinieerd. Verwachtingen en eisen worden geconcretiseerd in een ‘plan van aanpak’. Het plan wordt op haalbaarheid getoetst. "Duidelijk is wat er gerealiseerd is als we klaar zijn". Er ligt een basis om samen te brainstormen. Het is tijd om te ontwerpen! Verschillende oplossingen passeren de revue. De beste oplossing wordt gekozen en met de nodige kennis en kunde uitgewerkt.

Inventief en weloverwogen

Met passie werken aan geraffineerde, weloverwogen oplossingen. In evenwicht met de omgeving en natuur om ons heen. Verder kijken dan je neus lang is. Inventief en creatief zijn. Er het maximale uit halen. Dat is de 'lol' van ons vak. En mochten we het niet weten, dan zoeken we het uit. Ontwerpen gebeurt doelgericht, op basis van grondige analyses, in een team van (externe) deskundigen. Wij geloven in integraal ontwerpen. Na het akkoord van de opdrachtgever wordt het ontwerp 'realisatiegereed' gemaakt. Gedegen technisch tekenwerk, én een zorgvuldige voorbereiding voorkomt onaangenamen verrassingen tijdens de realisatie.

Projecten
Vakmanschap door Niek Hilgen Extra detail architectuur

Verfijnde ontwerpen die, met minimale middelen de kern weten te raken.

Vakmanschap door Niek Hilgen

Eigenzinnig, verfijnd en subtiel.

Verfijning zit hem in de kleine dingen. Verhoudingen, composities, materiaal- en kleurcombinaties. Maar ook in iets eenvoudigs als daglicht, of wat complexer de techniek. Architectuur overschreeuwt niet. Het is toegespitst op het gebruik, en versterkt de kwaliteit van de stedenbouwkundige plek. In basis is het subtiel en intiem. Het gaat er om het totaal te tillen naar een hoger plan, door afzonderlijke factoren samen te smeden tot een misschien wel ultieme oplossing. Het is de kunst om een optimale balans te vinden. Vernuftige ontwerpen die, met minimale middelen de kern weten te raken.



Plan een kennismaking

Toekomstbestendig ontwerpen

Omgevingen waar je je thuis voelt.

Wij zijn gedreven om samen gezonde, waardevolle plekken te maken. In evenwicht met de omgeving en natuur om ons heen. Gebruiksvriendelijke omgevingen waar mensen gelukkig zijn, elkaar ontmoeten én zich thuis voelen. Gebouwen die rust ademen, en vaak nét even anders zijn. Waar je geborgenheid ervaart én je vrij voelt, én die in het gebruik bovendien super efficiënt zijn. Met goed doordachte indelingen die relatief eenvoudig aanpasbaar zijn. Architectuur met toekomstwaarde, in evenwicht met, mens, natuur en omgeving.

Ecologische footprint, zuinig op wat waardevol is

Door gebouwen te maken die lang meegaan (functioneel en bouwtechnisch), is qua duurzaamheid een grote slag te slaan. Vroegtijdig oog hebben voor hergebruik is daarbij van belang. Het begint met het koesteren van wat waardevol is. Bestaande kwaliteiten worden versterkt en waar nodig, wordt wat beschadigd is herstelt. Indien het niet anders kan halen we iets weg. Dan beginnen we opnieuw. Het spaarzaam en zorgvuldig omgaan met beschikbare middelen (materialen, grondstoffen, water en energie) tijdens realisatie, exploitatie en ontmanteling is stap twee. Het doel is de ecologische footprint gedurende alle fasen zo klein mogelijk te houden. Het werken met duurzame- en hernieuwbare bronnen en elementen past daarbij. Hier worden wij enthousiast van, ecologie/groen.